السيد عبد الحسين الطيب

21

اطيب البيان في تفسير القرآن (فارسى)

شما و ميگويد كه رب العالمين مرا فرستاده بسوى شما ديوانه است . و اين آخر كلاميست كه كفار و مشركين بانبياء نسبت ميدادند نسبت جنون و سفاهت و كذب و افتراء به آنها ميدادند حضرت موسى بنحو ديگرى بيان فرمود : [ سوره الشعراء ( 26 ) : آيه 28 ] قالَ رَبُّ الْمَشْرِقِ وَ الْمَغْرِبِ وَ ما بَيْنَهُما إِنْ كُنْتُمْ تَعْقِلُونَ ( 28 ) چون فرعون نسبت جنون بموسى داد حضرت موسى به بيان شيرينى جواب داد كه شما عقل نداريد فرمود پروردگار عالمين آن پروردگاريست كه پروردگار مشرق و مغرب عالم است ، روز مىكند ، شب مينمايد ، ماه و سال تشكيل ميدهد ، كره زمين و كرات جويه را بنحو منظم حركت ميدهد دور يكديگر ميچرخند و دور خود چرخ ميزنند و تابستان و زمستان تشكيل ميدهند ، از مشرق به مغرب از مغرب بمشرق و بين آنها از نباتات و جمادات و حيوانات خلق ميفرمايد . و چون فرعون پس از اين بيانات روشن ديگر جوابى نداشت كه بموسى بدهد در مقام تهديد بر آمد . [ سوره الشعراء ( 26 ) : آيه 29 ] قالَ لَئِنِ اتَّخَذْتَ إِلهَاً غَيْرِي لَأَجْعَلَنَّكَ مِنَ الْمَسْجُونِينَ ( 29 ) اگر الهى غير از من بر خود اختيار كردى من تو را زندانى ميكنم و از زندانيان ميشوى . معلوم مىشود كه فرعون بعلاوه بر اينكه منكر خداوند عالميان بود إله ديگرى هم قبول نداشت مثل الههء مشركين از اصنام و شمس و آتش و امثال اينها فقط منحصر به خود ميدانست الوهيت را . اشكال : اين جمله منافيست با آيه شريفه وَ قالَ الْمَلَأُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ أَ تَذَرُ مُوسى وَ قَوْمَهُ لِيُفْسِدُوا فِي الْأَرْضِ وَ يَذَرَكَ وَ آلِهَتَكَ - الاية ( اعراف آيه 127 ) . جواب : اولا در اينكه فرعون غير از خود الهى اعتراف نداشت جاى شك نيست چنانچه تصريح كرده وَ قالَ فِرْعَوْنُ يا أَيُّهَا الْمَلَأُ ما عَلِمْتُ لَكُمْ مِنْ إِلهٍ غَيْرِي ( قصص آيه 38 ) و ثانيا مفسرين در اين جمله وَ آلِهَتَكَ در حيص و بيص افتادند و دارند دست و پا ميزنند بعضى گفتند فرعون عبادت بتها ميكرد و قومش او را پرستش ميكردند و اين منافيست با كلمه أَنَا رَبُّكُمُ